ابزار گلیم بافی
ابزار گلیم بافی :
الف . دار گلیم
دار گلیم خود بر دو نوع است افقی و عمودی و از آن جایی که
در عشایر فقط از دار افقی استفاده می نمایند ، به شرح دار
افقی می پردازیم .
یکی از مهمترین وسایل کار گلیم بافی و بافندگان «دار» است
که در هر منطقه طبق سنتهای معمول می باشد .
این دار شامل چهار چوبی است که معمولاً در ایلات متداول
است و هر گاه تصمیم به بافت بگیرند چهار گوشه را با میخ به
زمین ثابت می نمایند وسایل این دار عبارتند از :
1-
میخ ها : چهار عدد میخ به طول 50 الی 60 سانتی متر که انتهای آنها استوانه ای و نوک آنها تیز
2-
میخ کوب : که از چوب تشکیل شده و برای کوبیدن میخها بکار می رود .
3- سر دار و زیر دار :
چوبهایی هستند که بدنه اصلی دار را تشکیل میدهند که
چوبی که در بالای میخها قرار می گیرد سردار و چوبی که در
پایین میخها قرار می گیرد زیر دار نامیده می شود .
4-
پیز : چوبی است که چله های پایینی و بالایی بر روی آن حلقه می شود .
5-
پس پیز : چوبی که بعد از پیز در بین چله ها قرار می گیرد .
6-
ملار : سه پایه ای که از چوب تشکیل شده و انتهای آن با
طناب بسته شده و با آن دوغ می زنند و برای مهار «پیز» بکار
می رود و تاشو به سهولت جا به جا می شود .
ب . نخ چله و چله کشی
نخهای چله معمولاً از جنس پنبه و به رنگ سفید و ضخامتهای
مختلف هستند و در بعضی از روستاها ، از پشم برای نخ چله
« تار» استفاده می کنند .
مهمترین مرحلة قبل از بافت چله کشی است که بعد از تهیه و
بر پاداشتن دار چله کشی صورت می گیرد .
نحوة چله کشی :
«
قبل از اینکه چله کشی شروع شود ، ابتدا دو رسته (چند لا از
تار) نخ را به فواصل دلخواه و به موازات زیردار و سردار (حدوداً
به فاصله 20 سانتیمتر) با میخ به بدنة دار کوبیده می شود .
در اصطلاح چله کشی این دو رشته را نخ زهوار می نامند .
یکی از این زهوارها بعداً برای شروع گلیم بافی و دیگری به
منظور قرار دادن چوب میانی (هاف) یا «پیز» مورد استفاده
قرار می گیرد پیز برای جدا کردن نخهای رو از نخهای زیر مورد
استفاده قرار می گیرد .
برای دقت و سرعت عمل در شمارش نخ تار یا چله ، ابتدا
چوبهای سردار و زیردار را علامت گذاری و به واحد ده سانتیمتر
تقسیم می نمایند سپس شروع به چله کشی می کنند ، به
این ترتیب که نخ اول از روی سردار می گذرد و از پشت و
سپس زیر دار به جلو و جای اول بر می گردد ، این کار معمولاً
بوسیله دو یا سه نفر انجام می پذیرد .»