گلیم بافی درایران (کرمانشاه)
دستگاه ها وابزارهاي گليم وقالي بافي:
دستگاه گليم بافي ساختار ساده اي داردوزير 2 داركول تشكيل شده وشياريدرزيرداردزيرداردرآنقرارميگيردوباتختهدرشيارهامحكمميشود.ايندوداركولدربالادو شاخهاي هستند كه سردارروي آن قرامي گيرد.
دررگليم بافي از3 نوع سك در3 اندازه متفاوت براي كوبيدن نقش هاي كوچك يك تا5 رديفي استفاده مي شود.
سك تمام چوبي
سكي كه دسته آن چوبي وسرآن فلزي است
دارهاي سنتي قالي بافي درآستان كرمانشاه چهارچوب ساده اي دارندكه به صورت ايستاده قرارمي گيرند وقسمت پايين ستون هاي داركول درزمين فرورفته است ودو شكاف درآن وجودارد كه زبانه هاي دوسوي چوب زيردار به فاصله 1 وجب به موازات زمين درآن ها جاي مي گيرد بالاي دستگاه دوسوراخ درسقف تعبيه شده است ودوتمه فلزي چوب بالاي دار رامي كشد ودربالاي بام ،آن رابه كمك چند تكه سنگ وآجر وچوب كه زير آن قراردارند تنظيم مي كند وثابت نگه ميدارد .
براي قيچي كردن ازقيچي تركي استفاده مي شود .
براي بريدن نخ ها ازچا قويي كه اغلب ساخت شهركرند است استفاده مي كنند.
گلیم بافی ونقوش آن:
درفرهنگ جوامع روستایی وعشایری وحتی جوامع سنتی شهری ماچهارپایه،صندلی ومبلجایینداردوکفپوش وزیرانداز،به اشکال گوناگون کاربرددارد.درمنطقه کرمانشاه گلیم یکی ازعمده ترین این کف پوش ها است.
گلیم هرسین:
در تمام منطقه کرمانشاه ودرتمام قسمت هایی ازبازار ایران وخارج ازایران که باگلیم سروکاردارند،نامهرسین باگلیم همراه است.همیشه بهترین گلیم کرمانشاه درهرسین بافته شده وهنوزهم هرسین بهترین گلیم منطقه راتولید می کند.هرسین در54 کیلومتریشرقکرمانشاهواقعاستوازشمالبهصحنه،ازمشرقبهنهاوندوکنگاور،ازجنوببه خرمآبادوازمغرب بهکرمانشاه محدود است.دارایآبوهواییمعتدل است وکشاورزی ودامپروری دراین شهررونق دارد.گلیم بافی درهرسین وجودوسابقه ای بسیار طولانی دارد.دلیل این سابقه باشد.
سابقه تاریخی وکهن منطقه
زمین مساعدکشاورزی (برای کشت پنبه)
وجودامکانات طبیعی برای پرورش دام
مردمانی باذوق،هنر وفرهنگ
دربسیاری از روستاهای بخش شرقی کرمانشاه ،که گلیم به صورت کالایی وتولیدعمر، بافته می شود،کاربافندگان تحت تأثیر طرح دررنگ وبافت گلیم هرسین است، امادرقسمت های غربی نقشی که درگلیم هامی اندازند تقریباً یک شکل وبه صورت جناقی است ونیز درمنطقه گیلان غرب که گلیم یکی از عمده ترین صنایع دستی آن است ،مشخصه اصلی گلیم هاتشابه نقش آن ها بانقش موج وعمده بودن نقش مثلث درآن ها است .گلیم دراین منطقه به صورت کناره وسه متری معمول است.
گلیم هرسین به طور کلی دارای مشخصه های زیر است:
نقش ونمونه واحدی که همه بافنده ها ازآن اقتباس کنند وجوندارد.
نوع نقش هایی که درگلیم ها موجود است ارتباط مستقیم باوسعت ذهن ودید بافنده واشیاءمورد علاقه اودارد.
نقوش گلیم به دلیل بافت آن کلاً هندسی است.
نقش های ساده شده هستند وهمیشه خطوط اصلی شیئی راکه بافند،قصد نشان دادن آن راداردمشخص می کنند.
نقوش ساده آن هاباطبیعت روستایی هماهنگی داردجاذبه خاصی است.
نقش هاپروریزباف است.
حاشیه وزمینه پر نقش است وبافنده به هر کیفیتی شده جای خالی رابا نقش های مختلف پر می کند.
گلیم در نظر کلی متقارن به نظر می رسدولی جزئیات آن این تقارن رابه هم
می زند.
تقارن هم از نظر طولی وهم ازجهت عرضی به چشم می خورد
10-باوجود اینکه درنقش گلیم هااز رنگ های متضاد استفاده می شود ،مجموعه آن هماهنگی گیرائی خاصی داردخوشایند است وچشم رانمی آزارد.
11- درلبه های خارجی گلیم حاشیه باریکی به رنگ سیاه وازموی بز بافته میشودکه درطول سه تاچهار سانتی متر ودرعرض گلیم 2تا3 سانتی متر است.
12- معمولاً3تا4 ترنج به هم پیوسته دروسط گلیم دیده می شود.
13- خطوطی که نقش رابوجودمی آورنددرطول صاف ودرعرض دندانه دارهستند.
14- متن گلیم راخرده نقش های انتزاعی مشابه پر می کنند.
15- متن حاشیه دارای نقوش ساده به هم پیوسته است.
16- کناره های حوض ها،خطوط شانه مانندی است که(کراخه ) نام دارد.
17- بیشتر نقش هاازطبیعت وزیبایی های آن سرچشم می گیرد.
18- رنگ ها محدودندوهرکدام جلای خاصی دارند .
علاوه برهرسین دربیشتر قسمت های کرمانشاه درهرروستایی چند دارگلیم برپا است.زن های خانه درایام فراغت به بافتن گلیم مشغولند که تمامی این هاجنبه خودمصرفی دارد.نقوش سوزنی وراه راه وقارچ خربزه ازنقوش موجوددرگلیم این مناطق است.
اندازه اندازه های بزرگتروکناره 5/2 × 5/1 - 3 ×5/1 -3×1 گلیم های کوچک به منظور استفاده برای سجاده ،وپشتی ومصارف تزئيني 1×5/0 - 1×1-1×75 - 5/1×1 -2×1 علاوه برگلیم معمولی وپرنقش نگار گلیم پارچه ای نیز درمنطقه بافته می شودکه برای فرش کردن ایوان،راه رو،پایین اتاق،وهمچنین زیر وسایل واشیاءسنگین است. این گلیم رابارشته های پارچه ای می بافندونقش های آن ساده ومعمولاً راه راه است قارچ خربزه ای نام دارد.
نقوش گلیم:
نقوش ازطبیعت زیباووسایل واشیاءموجودوگاهی تلفیقی ازاینها الهام گرفته شده وبهندرتجاییخالیازنقوشيمانند:درختوگنجشک،گردنکج ،سماور،گل،عروسک مرغابی،حاشیه دندانه دار،نقش راه راه، نقش سوزنی، گل بال دار،
پنجه گربه،قرقره،قیچی،شغال،طرمه، مثلث هابارنگ های متنوع وتشکیل نقوش مختلف بااین مثلث ها .
پنج وپنجه:
نقش خانه خانه-که ازمربع واشکال گوناگون ساخته شده ازمربع تشکیل میشود.وبسیاری خرده نقش های دیگر که درگلیم استفاده میشود